Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn ngày càng đắt đỏ, gánh nặng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đang trở thành nỗi trăn trở của không ít người lao động. Trước thực tế này, Chính phủ và Bộ Tài chính đã bắt đầu lộ trình rà soát, sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó tâm điểm là việc điều chỉnh các ngưỡng giảm trừ. Thông tin về Mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026 đang trở thành chủ đề nóng hổi, hứa hẹn mang lại sự thay đổi tích cực cho túi tiền của hàng triệu người dân.
Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh đang được áp dụng theo Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 với con số 11 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tuy nhiên, sau hơn 4 năm áp dụng, mức này được đánh giá là không còn phù hợp với biến động giá cả và sự gia tăng của mức lương tối thiểu vùng. Việc tìm hiểu về lộ trình thay đổi mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026 sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong kế hoạch tài chính cá nhân của mình.
Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích lý do tại sao cần thay đổi, các kịch bản có thể xảy ra đối với mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026 và tác động của nó đến đời sống kinh tế – xã hội. Liệu mức giảm trừ sẽ tăng lên bao nhiêu để đảm bảo đời sống cho người dân trong điều kiện lạm phát? Hãy cùng theo dõi chi tiết ngay dưới đây.
Tại sao phải thay đổi mức giảm trừ gia cảnh vào năm 2026?
Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh không chỉ là mong mỏi của người dân mà còn là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn khách quan. Có ba nguyên nhân chính dẫn đến lộ trình thay đổi này:
1. Sự gia tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
Luật Thuế TNCN hiện hành quy định khi chỉ số CPI biến động trên 20% so với thời điểm Luật có hiệu lực hoặc thời điểm điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh gần nhất, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh. Kể từ năm 2020 đến nay, giá cả hàng hóa, dịch vụ, từ thực phẩm đến xăng dầu và tiền thuê nhà, đều đã tăng đáng kể. Mức 11 triệu đồng hiện nay khó có thể bao phủ các chi phí sinh hoạt cơ bản tại các thành phố như Hà Nội hay TP.HCM.
2. Cải cách chính sách tiền lương
Từ ngày 1/7/2024, Việt Nam đã thực hiện cải cách tiền lương, tăng lương cơ sở và lương tối thiểu vùng. Khi thu nhập danh nghĩa tăng lên, nếu mức giảm trừ gia cảnh vẫn giữ nguyên, người lao động vô tình bị đẩy vào bậc thuế cao hơn, dẫn đến số thuế phải nộp tăng lên dù thực tế sức mua của đồng lương không tăng tương ứng. Do đó, mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026 cần được thiết lập để đồng bộ với mặt bằng thu nhập mới.
3. Bất cập trong các khoản chi phí không được trừ
Hiện nay, nhiều khoản chi thiết yếu như học phí, viện phí, hay lãi vay mua nhà vẫn chưa được trừ trực tiếp khi tính thuế TNCN. Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh là cách nhanh nhất để gián tiếp hỗ trợ người dân bù đắp các chi phí này trong khi chờ đợi những thay đổi sâu rộng hơn về cấu trúc luật thuế.
Dự báo mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026
Mặc dù con số cụ thể vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và lấy ý kiến, các chuyên gia kinh tế và đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều dự báo dựa trên các kịch bản tăng trưởng kinh tế và lạm phát:
- Kịch bản thận trọng: Mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế có thể tăng lên khoảng 14 – 15 triệu đồng/tháng, và người phụ thuộc tăng lên 5,5 – 6 triệu đồng/tháng.
- Kịch bản kỳ vọng: Nhiều ý kiến cho rằng để thực sự tạo động lực cho tiêu dùng, mức giảm trừ cho bản thân nên đạt ngưỡng 18 – 20 triệu đồng/tháng, và người phụ thuộc đạt 7 – 8 triệu đồng/tháng.
- Cơ chế điều chỉnh linh hoạt: Một đề xuất đáng chú ý là thay vì quy định một con số cứng, mức giảm trừ gia cảnh nên được tính dựa trên số lần mức lương tối thiểu vùng hoặc biến động theo CPI hàng năm để đảm bảo tính thời điểm.
Tác động của mức giảm trừ gia cảnh mới đến người lao động
Khi mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026 được thông qua và áp dụng, nó sẽ mang lại những tác động lan tỏa tích cực:
Giảm áp lực tài chính cho tầng lớp trung lưu
Những người có thu nhập từ 15 – 25 triệu đồng/tháng – nhóm đối tượng đang chịu ảnh hưởng nặng nhất bởi “bão giá” – sẽ thấy số thuế phải nộp giảm đi đáng kể. Điều này giúp họ có thêm nguồn lực để chăm sóc gia đình và đầu tư cho giáo dục, sức khỏe.
Kích cầu tiêu dùng nội địa
Khi người dân có thêm thu nhập khả dụng (thu nhập sau thuế), họ sẽ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế cần sức bật từ tiêu dùng trong nước để duy trì đà tăng trưởng GDP.
Đảm bảo công bằng xã hội
Việc điều chỉnh mức giảm trừ giúp thuế TNCN thực hiện đúng vai trò của nó là điều tiết thu nhập một cách hợp lý, thay vì trở thành gánh nặng đối với những người làm công ăn lương có thu nhập vừa đủ sống.
Lộ trình thực hiện sửa đổi Luật Thuế TNCN
Theo kế hoạch của Chính phủ, dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) sẽ được đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội. Cụ thể:
- Năm 2024 – 2025: Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và lấy ý kiến rộng rãi từ các chuyên gia, doanh nghiệp và người dân về các nội dung sửa đổi, bao gồm biểu thuế lũy tiến và mức giảm trừ gia cảnh.
- Năm 2025: Trình Quốc hội xem xét và thông qua dự thảo Luật sửa đổi.
- Năm 2026: Đây là thời điểm kỳ vọng Luật mới có hiệu lực thi hành, chính thức áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới.
Người lao động cần chuẩn bị gì?
Trong thời gian chờ đợi mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026, người nộp thuế nên lưu ý một số điểm sau để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình:
Rà soát hồ sơ người phụ thuộc
Hãy đảm bảo bạn đã đăng ký đầy đủ người phụ thuộc (con cái, bố mẹ không có thu nhập hoặc thu nhập thấp, người thân không nơi nương tựa…) để được hưởng mức giảm trừ hiện hành là 4,4 triệu đồng/người.
Lưu trữ chứng từ chi phí
Dù hiện nay chưa được trừ trực tiếp, nhưng việc hình thành thói quen lưu trữ hóa đơn, chứng từ liên quan đến y tế, giáo dục có thể sẽ có ích nếu Luật mới có những quy định cởi mở hơn về các khoản chi phí hợp lý được trừ.
Cập nhật thông tin pháp luật
Thường xuyên theo dõi các thông báo từ cơ quan thuế và các trang tin uy tín để nắm bắt kịp thời các thay đổi về chính sách, giúp việc quyết toán thuế hàng năm diễn ra suôn sẻ.
Kết luận
Việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh mới dự kiến năm 2026 là một bước đi tất yếu và cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người lao động. Dù còn khoảng thời gian chờ đợi phía trước, nhưng những tín hiệu từ các cơ quan quản lý cho thấy một lộ trình cải cách thuế nhân văn và sát thực tế hơn đang dần hình thành. Hy vọng rằng với mức giảm trừ mới, áp lực thuế sẽ nhẹ bớt, để mỗi đồng tiền mồ hôi nước mắt của người lao động được sử dụng hiệu quả hơn cho cuộc sống và tương lai.
Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất về lộ trình sửa đổi Luật Thuế TNCN và các chính sách tài chính quan trọng khác!