Trong thế giới đầy màu sắc của hoạt hình, việc tạo ra những nhân vật đáng yêu hay những câu chuyện hấp dẫn mới chỉ là bước khởi đầu. Để thực sự ghi dấu ấn và tồn tại lâu dài, các nhà sáng tạo cần tập trung vào "xây dựng thương hiệu hoạt hình". Vậy, xây dựng thương hiệu hoạt hình là gì và làm thế nào để biến những ý tưởng sáng tạo thành những biểu tượng được yêu mến?
Thương hiệu hoạt hình là gì?
Thương hiệu hoạt hình không chỉ đơn thuần là một bộ phim hay một nhân vật. Nó là tổng hòa của nhiều yếutoos, bao gồm câu chuyện, nhân vật, phong cách hình ảnh, âm nhạc, thông điệp và những giá trị mà nó đại diện. Nói một cách đơn giản, đó là bản sắc, là câu chuyện của một sản phẩm hoạt hình làm nó nổi bật và khác biệt so với vô vàn đối thủ cạnh tranh.
Một thương hiệu hoạt hình mạnh mẽ sẽ tạo ra sự kết nối cảm xúc với khán giả, khiến họ không chỉ xem mà còn yêu mến, tin tưởng và mong muốn sở hữu những sản phẩm liên quan. Nó vượt ra ngoài khuôn khổ một tác phẩm giải trí đơn thuần để trở thành một phần trong văn hóa đại chúng.
Tại sao cần xây dựng thương hiệu cho hoạt hình?
Trong bối cảnh thị trường hoạt hình ngày càng cạnh tranh, việc xây dựng thương hiệu trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Một thương hiệu mạnh mang lại nhiều lợi ích:
- Tăng khả năng nhận diện: Giữa hàng ngàn bộ phim và nhân vật, một thương hiệu được xây dựng tốt sẽ giúp khán giả dễ dàng nhận ra và ghi nhớ.
- Tạo dựng lòng trung thành: Khán giả có xu hướng gắn bó với những thương hiệu mà họ yêu mến, chờ đợi những phần tiếp theo hoặc sản phẩm mới.
- Mở rộng cơ hội kinh doanh: Một thương hiệu mạnh có thể được mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như đồ chơi, game, thời trang, công viên giải trí (merchandising[4]).
- Tăng giá trị: Thương hiệu là một tài sản vô hình có giá trị lớn, góp phần vào thành công tài chính của dự án.
- Thu hút nhân tài: Các nghệ sĩ và nhà làm phim tài năng thường muốn làm việc cho những thương hiệu uy tín và có tầm ảnh hưởng.
Các yếu tố cốt lõi của một thương hiệu hoạt hình
Để xây dựng một thương hiệu hoạt hình thành công, cần chú trọng đến các yếu tố nền tảng sau:
1. Nhân vật độc đáo và đáng nhớ
Nhân vật là trái tim của thương hiệu hoạt hình. Họ cần có thiết kế độc đáo, tính cách rõ ràng, câu chuyện nền thú vị và khả năng kết nối với khán giả. Một nhân vật thành công có thể trở thành biểu tượng, đại diện cho cả thương hiệu.
2. Câu chuyện hấp dẫn và ý nghĩa
Storytelling[3] là linh hồn. Những câu chuyện lôi cuốn, mang thông điệp nhân văn hoặc những bài học giá trị sẽ khiến khán giả nhớ mãi. Câu chuyện không chỉ giải trí mà còn tạo ra sự đồng cảm và suy ngẫm.
3. Phong cách hình ảnh đặc trưng
Phong cách hình ảnh (visual style) là yếu tố quan trọng giúp phân biệt thương hiệu. Từ thiết kế nhân vật, bối cảnh, màu sắc đến kỹ thuật hoạt họa, tất cả cần tạo nên một dấu ấn riêng, một "visual branding"[2] nhất quán.
4. Giá trị và thông điệp
Mỗi thương hiệu hoạt hình nên mang trong mình những giá trị và thông điệp cốt lõi. Đó có thể là tình bạn, lòng dũng cảm, sự kiên trì, bảo vệ môi trường... Những giá trị này giúp định hình bản sắc và thu hút đối tượng khán giả phù hợp.
Quy trình xây dựng thương hiệu hoạt hình
Xây dựng thương hiệu là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đầu tư và chiến lược rõ ràng.
Bước 1: Nghiên cứu và xác định đối tượng mục tiêu
Trước tiên, cần hiểu rõ đối tượng khán giả mà thương hiệu hướng đến là ai (trẻ em, gia đình, thanh thiếu niên...), sở thích, mong muốn và hành vi của họ. Điều này giúp định hướng nội dung và phong cách cho phù hợp.
Bước 2: Phát triển tài sản trí tuệ (IP)
Tài sản trí tuệ (IP[1]) là nền tảng, bao gồm nhân vật, thế giới, cốt truyện gốc. Cần đầu tư sáng tạo để phát triển một IP độc đáo, có tiềm năng phát triển lâu dài. Như đạo diễn Trịnh Lâm Tùng đã chia sẻ về việc phát triển IP "Trạng Quỳnh", ông muốn "tái sinh" Trạng Quỳnh thành hình mẫu mới, gần gũi hơn với trẻ em hiện đại.
Bước 3: Xây dựng câu chuyện và thế giới
Từ IP gốc, phát triển những câu chuyện chi tiết, xây dựng một thế giới phong phú với những quy tắc và đặc điểm riêng. Thế giới này cần đủ hấp dẫn để khán giả muốn khám phá.
Bước 4: Thiết kế nhận diện hình ảnh
Xây dựng bộ nhận diện hình ảnh nhất quán, bao gồm logo, bảng màu, font chữ, và phong cách thiết kế chung áp dụng cho mọi sản phẩm liên quan đến thương hiệu.
Bước 5: Xây dựng chiến lược nội dung
Lên kế hoạch sản xuất và phát hành nội dung (content strategy[5]) một cách bài bản, có thể là phim dài, series, phim ngắn, truyện tranh, game... để duy trì sự hiện diện và tương tác với khán giả. Có thể tham khảo cách tạo hoạt hình ngắn cho TikTok để tiếp cận khán giả trẻ.

Bước 6: Tiếp thị và truyền thông
Quảng bá thương hiệu qua nhiều kênh khác nhau, từ truyền thông truyền thống đến mạng xã hội, sự kiện... để tăng độ nhận biết và thu hút khán giả.
Bước 7: Xây dựng cộng đồng
Tạo dựng một cộng đồng người hâm mộ trung thành thông qua các hoạt động tương tác, fanpage, diễn đàn... Lắng nghe ý kiến phản hồi từ cộng đồng để cải thiện và phát triển thương hiệu.
Bước 8: Mở rộng thương hiệu (Brand Extension)
Khi thương hiệu đã đủ mạnh, có thể xem xét mở rộng sang các sản phẩm và dịch vụ khác như đồ chơi, quần áo, sách truyện, game, công viên chủ đề... Điều này không chỉ tăng doanh thu mà còn củng cố vị thế thương hiệu.
Thách thức và cơ hội cho hoạt hình Việt Nam
Ngành hoạt hình Việt Nam đang có những bước chuyển mình, với nỗ lực tạo ra những tác phẩm chất lượng và xây dựng thương hiệu riêng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như nguồn vốn, nhân lực chất lượng cao, và sự cạnh tranh từ các sản phẩm nước ngoài.
Dù vậy, cơ hội cũng rất lớn. Khán giả Việt Nam ngày càng quan tâm đến các sản phẩm nội địa có chất lượng, và những câu chuyện, nhân vật mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam luôn có sức hấp dẫn riêng. Việc sử dụng nhân vật hoạt hình để xây dựng thương hiệu cá nhân cho các nghệ sĩ cũng là một hướng đi thú vị, cho thấy tiềm năng ứng dụng rộng rãi của hoạt hình.
Xây dựng thương hiệu hoạt hình là một hành trình dài, đòi hỏi tâm huyết, sự sáng tạo không ngừng và một chiến lược bài bản. Nhưng thành quả mang lại sẽ là những biểu tượng sống mãi trong lòng khán giả, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa và giải trí.
Thông Tin Thêm
- IP (Intellectual Property - Tài sản trí tuệ): Trong ngành sáng tạo, IP chỉ những nhân vật, cốt truyện, thế giới hư cấu hay biểu tượng độc đáo do cá nhân hoặc tổ chức sáng tạo ra và có bản quyền sở hữu trí tuệ.
- Visual Branding (Xây dựng thương hiệu hình ảnh): Là quá trình tạo ra một bộ nhận diện hình ảnh nhất quán và độc đáo cho thương hiệu, bao gồm logo, màu sắc, font chữ, và phong cách thiết kế tổng thể.
- Storytelling (Kể chuyện): Là nghệ thuật sử dụng câu chuyện để truyền tải thông điệp, tạo kết nối cảm xúc và xây dựng mối quan hệ với khán giả.
- Merchandising (Kinh doanh sản phẩm ăn theo): Là việc sản xuất và bán các sản phẩm (đồ chơi, quần áo, vật phẩm...) dựa trên hình ảnh, nhân vật của một thương hiệu nổi tiếng để tăng doanh thu và quảng bá.
- Content Strategy (Chiến lược nội dung): Là kế hoạch chi tiết về việc tạo, xuất bản và quản lý nội dung nhằm thu hút và giữ chân đối tượng mục tiêu, từ đó đạt được mục tiêu kinh doanh.